LaLiga’da yeni dönem: Hakemler maç sonunda kamera karşısında

İspanya’da hakemlerin susma dönemi kapanıyor. LaLiga’nın 11. haftasıyla birlikte bazı hakemler maç bitiminde yayıncı kuruluşların kameralarına çıkıp kararlarını anlatmaya başladı. İlk adımı 31 Ekim Cumartesi günü Ciutat de València’da oynanan ve Atlético Madrid’in 2-0 kazandığı Levante maçının ardından Ricardo de Burgos Bengoetxea attı. İspanyol hakem, Movistar Plus+ mikrofonuna maçın tartışmalı anlarını tek tek değerlendirdi.

Uygulama LaLiga, İspanya Futbol Federasyonu (RFEF) ve hakem sendikası AESAF arasında yapılan anlaşmaya dayanıyor. Hakemler bu sezon bazı maçlardan önce röportaj vermeye başlamıştı; yenilik, en zor anda, yani düdükten hemen sonra ekrana gelmeleri. Prim tutarı gibi ayrıntılar ise resmi bir metinden değil, İspanyol basınının haberlerinden geliyor.

Kurallar neler, kim soru soracak?

Sistem açık basın toplantısı gibi işlemiyor. Akredite gazeteciler doğrudan soru soramıyor; söz hakkı yalnızca ligin yayın haklarını elinde tutan iki kuruluşta. Basına yansıyan çerçeve şöyle:

• Her hafta en fazla iki hakem konuşacak: biri Movistar Plus+, diğeri DAZN için.
• Röportaj yapılacak maçları İspanya’nın hakem komitesi CTA belirliyor.
• Görüşmeler kısa tutulacak, konu başlıkları penaltı, kırmızı kart, ofsayt ve VAR müdahaleleri olacak.
• Hakemlerin sözleri sahadaki kararları ya da skoru değiştirmeyecek.
• AS’nin haberine göre hakem camiası için yaklaşık 500 bin euroluk bir görsel-işitsel prim havuzu öngörülüyor. Bu tutar kişi ya da röportaj başına ödenmiyor, dağıtım koşulları ise henüz açıklanmadı.

Uygulama şimdilik deneme olarak görülüyor. Formatın, ilk haftaların değerlendirmesinin ardından değişmesi mümkün. Ne kadar süreceği konusunda da net bir tarih paylaşılmadı. Ligin açıkladığı hedefler arasında hakemlerin çalışma koşullarını iyileştirmek, kamuoyundaki soru işaretlerini gidermek ve karar süreçlerini şeffaflaştırmak yer alıyor. Görüşmelerin hakemlerin itibarını koruyacak profesyonel bir çerçevede yapılacağı da vurgulanıyor.

De Burgos ilk sınavda neler anlattı?

Valencia’daki maçta konuşacak çok şey vardı. Atlético’nun Hjulmand ve Hancko ile bulduğu iki gol ofsayt nedeniyle geçersiz sayılmıştı. De Burgos, ilk pozisyonda saha ekibinin oyunu sürdürdüğünü, VAR’ın ofsaytı tespit etmesiyle kararın düzeltildiğini söyledi. İkinci golde ise iptal kararı sahada verilmiş, sistem de bunu doğrulamıştı.

Hakem yalnızca ofsaytlarla sınırlı kalmadı. Levante’nin teknik direktörü Luís Castro’ya itirazlarında ölçüyü kaçırdığı için sarı kart gösterdiğini, ev sahibi takımın malzemecisini de art arda gelen itirazların ardından uygunsuz davranış nedeniyle ihraç ettiğini açıkladı. Levante forveti Iván Romero’nun dirsek yediği şikayetine de yanıt verdi. Olayın kendi arkasında yaşandığını, VAR’ın temasın olağan bir oyun hareketi olduğunu teyit ettiğini aktardı.

Röportaj, Atlético için tarihi bir güne denk geldi. Galibiyetle Diego Simeone, ligin en çok maç kazanan teknik direktörü Luis Aragonés’in rekorunu yakaladı. Takımı 28 puanla, 11 maçta 30 puan toplayan lider Barcelona’nın iki puan gerisinde ikinci sırada bulunuyor.

Sırada Bask derbisi var, itirazlar da eksik değil

İkinci röportaj 1 Kasım Pazar günü San Mamés’te gelecek. Athletic Club ile Real Sociedad’ın Türkiye saatiyle 23:00’teki derbisinin ardından mikrofon bu kez DAZN’de olacak. 10 maçta 19 puan toplayan Real Sociedad, ligde beşinci sırada yer alıyor.

Yenilik herkesi ikna etmiş değil. Radio MARCA’dan David Sánchez, düzenin televizyon için çok iyi, hakemler için ise çok kötü olduğunu savunuyor. Tartışmalı bir maçın hemen ardından soru yanıtlamanın zorluğu, soruların kapsamı ve bir pozisyonu kuralla açıklamak ile hata kabul etmek arasındaki ince çizgi, İspanyol basınında öne çıkan başlıklar. Hakemlerin penaltı ya da VAR incelemesi gibi konularda ne kadar ayrıntıya gireceği de şimdilik belirsiz.

İspanya bu yolda yalnız değil. Premier Lig, 2026-27 sezonunda seçili pozisyonlardaki hakem ve VAR konuşmalarını kendi platformlarında yayımlama kararı aldı. Serie A’da 2025-26 sezonundan itibaren VAR kararları stadyuma ve televizyona canlı anlatılıyor. Bundesliga’da da hakemlerin mikrofonla seyirciye seslendiği bir düzen var. İspanya’da ise hakem, maç sonunda doğrudan muhabirin karşısına çıkıyor. LaLiga’daki şeffaflık adımları arasında VAR görevlendirmelerinin yayımlanması ve “Tiempo de Revisión” programı da bulunuyor. Sonraki haftalarda hangi maçların kapsama gireceği ise CTA’nın seçimleriyle belli olacak.